دکتر الهی قمشه ای

همانا خداوند نمی بخشد آن کس را که به او شرک آورد و هر گناه دیگر غیر از این را برای هرکه بخواهد می بخشد. و آن کس که به خدا شرک آورد بسیار از درگاه رحمت الهی دور شده است. «نساء116«

com.example.lham.nesa 512x512

این بشارت، مژدۀ بخشیدن همۀ گناهان است، بی شفاعت توبه، زیرا خداوند می فرماید که شرک را نمی بخشد و هرچه غیر از آن است می آمرزد و بدیهی است که اگر مقصود آمرزش با توبه باشد شرک را نیز شامل می‌شود. تنها نقطۀ نگرانی در آیه این است که فرموده است گناهان را برای هرکس که خدا بخواهد می‌بخشد و این نیز لطف الهی است تا هرکس بیاندیشد که ممکن است مشمول نظر الهی قرار نگیرد و گناهانش بخشوده نشود پس بهتر آن است که توبه کند و به درگاه خدا باز گردد. اما شرک نیز چنان گناهی است که در معنی وسیع همه گناهان را دربر می‌گیرد زیرا شریک قائل شدن برای حق میل کردن به ناحق است و آن سرچشمه همۀ ظلم‌ها و گناهان است زیرا آدمیان برای رسیدن به مقصودها به جای آنکه از حق و حقیقت مددجویند متوسل به دروغ و تجاوز و خدعه و نیرنگ می‌شوند و اینها همه شریک قائل شدن برای خدا است زیرا گمان دارد که دروغ نیز می‌تواند او را به شهرت برساند. در حالیکه حق و راستی است که او را در رسیدن به شهرت حقیقی مدد می‌کند و میبینیم که بخش اعظم ظلم‌ها از همین نوع شرک عملی است و هر فسادی در جهان است با کمک گرفتن از نیروهای شیطانی و اهریمنی است پس اگر کسی از شرک توبه کند به حقیقت از همۀ گناهان نیز توبه کرده است.

گرچه بر واعظ شهر این سخن آسان نشود

تا ریا ورزد و سالوس مسلمان نشود

در ادب پارسی اصل شرک همان خودپرستی است.

روی از خدا به هرچه کنی شرک مطلق است

توحید محض کز همه رو به خدا کنیم